نسیم طبیعت ایران

پژوهش، تحقیق، ارائه اطلاعات و مطالب آموزشی در زمینه طبیعت، گردشگری و آئین های ایران

جهت یابی در طبیعت (قسمت دوم)
ساعت ۱۱:۱۱ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢۳ دی ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: جهت یابی در طبیعت ،یافتن جهات اصلی

 جهت یابی و پیداکردن جهات اصلی در طبیعت برای طبیعت گردان بسیار حیاتی است. آب و هوای طبیعت غیرقابل پیش بینی است و همواره ممکن است بر اثر برخی موارد طبیعی از مسیر خود منحرف شویم و یا راه برگشت را گم کنیم. توجه به جهت حرکت و یادگیری جهت یابی بما کمک می کند تا در مسیر درست گام برداریم تا بتوانیم خود را به مقصد برسانیم.

قسمت دوم...

  • جهت یابی با نشانه های طبیعی

در طبیعت نشانه های بسیاری برای یافتن جهات وجود دارند مثل اینکه توجه به انواع برش ها و خصوصیات خاصّ درختان و یا تاثیر باد، آفتاب و رطوبت بر درختان. البته همه اینها و موارد دیگر سرنخ های خوبی برای یافتن جهت ها هستند اما این روش ها خیلی قابل اطمینان نیستند. مثلاً «باد غالب» ممکن است حالت عادی را به طور قابل ملاحظه ای تغییر دهد و باعث تغییر و انحراف آن شود. همچنین در جنگل های انبوه به دلیل عدم نفوذ و رسوخ آفتاب درون آن ها برخی روش ها کارا نخواهند بود.

به همین دلایل اگر از علامت های طبیعی استفاده می کنید، برای تصمیم گیری، باید چند مورد و علامت مختلف را باهم مدنظر قرار دهید.


بسیاری از روش های جهت یابی در طبیعت بر اساس آفتاب هستند. در نیمکره شمالی زمین، جهت رو به جنوب در معرض آفتاب بیشتری است. تابش خورشید رشد شاخه ها و برگ ها را زیاد می کند.

انواع روش های جهت یابی با نشانه های طبیعی:


الف- جهت یابی با خزه ها و گلسنگ ها:

سمت شمالی درختان و تخته سنگها، گلسنگها و خزه های بیشتری دارد؛ چرا که نمناک تر و مرطوب تر از سمت جنوبی آن هاست.
خزه در جایی رشد می کند که دارای سایه و آب زیادی باشد؛ محل های خنک و نمناک. تنه درختان در سمت شمالی سایه و رطوبت بیشتری دارد، و در نتیجه خزه ها معمولاً بیشتر در این سمت می رویند.
این روش همیشه نتیجه درست به ما نمی دهد.

1) هرچند سمت شمالی در سایه بیشتری است، ولی لزوماً رطوبت سمت شمال بیشتر نیست؛ و برای رشد خزه ها رطوبت مهم تر از سایه است(جایی که رطوبت در آنجا بیشتر ماندگار است).

2) گاه ممکن است درختان و پوشش گیاهی مجاور طرف دیگر درخت را هم سایه کند.

3) در یک اقلیم بارانی(جنگلها و بیشه های مرطوب) ممکن است همه طرف درخت نمناک باشد(یعنی خزه دور برخی درختان در همه طرف رشد کرده باشد.

4) ممکن است باد مانع رشد خزه در طرف شمالی درخت شود.

5) در مناطق خشک هم که اصلاً خزه ای وجود ندارد!


نکته مهم: البته این نکته مهم است که معمولاً خزه در جهت نور آفتاب(جنوب) خرمایی رنگ است و در مکان های سایه و مرطوب سبز یا طوسی رنگ.


ب- جهت یابی با درختان:

از آنجا که سمت شمالی درختان در معرض آفتاب کمتری است، درختان در این سمت شان شاخ وبرگ کمتری دارند.
پوست درختان قدیمی در سمت رو به آفتاب(جنوب) معمولاً نازک تر است.
پوسیده بودن یک طرف از اکثر درختان جنگل، جهت شمال را به ما نشان می دهد؛ سمت پوسیده شمال است.
به خاطر نوع تابش خورشید، شاخه های جنوبی اکثر درختان افقی تر و شاخه های شمالی عمودی ترند.
در کوه های سنگی، کاج های انحناپذیر در شیب جنوبی، و صنوبرهای انگلمان در شیب شمالی می رویند.
معمولا درختان برگ ریز در شیب های جنوبی تپه ها می رویند و سراشیب های شمالی همیشه سبز است.
زمینِ اطراف ریشه درختان، به سمت جنوب سست تر و توخالی تر از قسمت شمالی است. پس زمین به سمت شمال سفت تر بوده و به خشکی زمین جنوبی نیست.
رشد پوشش گیاهی در سمت جنوبی تپه ها بیشتر از سمت شمالی خواهد بود

ادامه دارد...