نسیم طبیعت ایران

پژوهش، تحقیق، ارائه اطلاعات و مطالب آموزشی در زمینه طبیعت، گردشگری و آئین های ایران

آموزش نکات کاربردی در سفر (10) (11) (12)
ساعت ٦:٥٤ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۳٠ دی ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: نکات کاربردی سفر ،طبیعت گردی


 
جهت یابی در طبیعت (قسمت دوم)
ساعت ۱۱:۱۱ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢۳ دی ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: جهت یابی در طبیعت ،یافتن جهات اصلی

 جهت یابی و پیداکردن جهات اصلی در طبیعت برای طبیعت گردان بسیار حیاتی است. آب و هوای طبیعت غیرقابل پیش بینی است و همواره ممکن است بر اثر برخی موارد طبیعی از مسیر خود منحرف شویم و یا راه برگشت را گم کنیم. توجه به جهت حرکت و یادگیری جهت یابی بما کمک می کند تا در مسیر درست گام برداریم تا بتوانیم خود را به مقصد برسانیم.

قسمت دوم...

  • جهت یابی با نشانه های طبیعی

در طبیعت نشانه های بسیاری برای یافتن جهات وجود دارند مثل اینکه توجه به انواع برش ها و خصوصیات خاصّ درختان و یا تاثیر باد، آفتاب و رطوبت بر درختان. البته همه اینها و موارد دیگر سرنخ های خوبی برای یافتن جهت ها هستند اما این روش ها خیلی قابل اطمینان نیستند. مثلاً «باد غالب» ممکن است حالت عادی را به طور قابل ملاحظه ای تغییر دهد و باعث تغییر و انحراف آن شود. همچنین در جنگل های انبوه به دلیل عدم نفوذ و رسوخ آفتاب درون آن ها برخی روش ها کارا نخواهند بود.

به همین دلایل اگر از علامت های طبیعی استفاده می کنید، برای تصمیم گیری، باید چند مورد و علامت مختلف را باهم مدنظر قرار دهید.


بسیاری از روش های جهت یابی در طبیعت بر اساس آفتاب هستند. در نیمکره شمالی زمین، جهت رو به جنوب در معرض آفتاب بیشتری است. تابش خورشید رشد شاخه ها و برگ ها را زیاد می کند.

انواع روش های جهت یابی با نشانه های طبیعی:


الف- جهت یابی با خزه ها و گلسنگ ها:

سمت شمالی درختان و تخته سنگها، گلسنگها و خزه های بیشتری دارد؛ چرا که نمناک تر و مرطوب تر از سمت جنوبی آن هاست.
خزه در جایی رشد می کند که دارای سایه و آب زیادی باشد؛ محل های خنک و نمناک. تنه درختان در سمت شمالی سایه و رطوبت بیشتری دارد، و در نتیجه خزه ها معمولاً بیشتر در این سمت می رویند.
این روش همیشه نتیجه درست به ما نمی دهد.

1) هرچند سمت شمالی در سایه بیشتری است، ولی لزوماً رطوبت سمت شمال بیشتر نیست؛ و برای رشد خزه ها رطوبت مهم تر از سایه است(جایی که رطوبت در آنجا بیشتر ماندگار است).

2) گاه ممکن است درختان و پوشش گیاهی مجاور طرف دیگر درخت را هم سایه کند.

3) در یک اقلیم بارانی(جنگلها و بیشه های مرطوب) ممکن است همه طرف درخت نمناک باشد(یعنی خزه دور برخی درختان در همه طرف رشد کرده باشد.

4) ممکن است باد مانع رشد خزه در طرف شمالی درخت شود.

5) در مناطق خشک هم که اصلاً خزه ای وجود ندارد!


نکته مهم: البته این نکته مهم است که معمولاً خزه در جهت نور آفتاب(جنوب) خرمایی رنگ است و در مکان های سایه و مرطوب سبز یا طوسی رنگ.


ب- جهت یابی با درختان:

از آنجا که سمت شمالی درختان در معرض آفتاب کمتری است، درختان در این سمت شان شاخ وبرگ کمتری دارند.
پوست درختان قدیمی در سمت رو به آفتاب(جنوب) معمولاً نازک تر است.
پوسیده بودن یک طرف از اکثر درختان جنگل، جهت شمال را به ما نشان می دهد؛ سمت پوسیده شمال است.
به خاطر نوع تابش خورشید، شاخه های جنوبی اکثر درختان افقی تر و شاخه های شمالی عمودی ترند.
در کوه های سنگی، کاج های انحناپذیر در شیب جنوبی، و صنوبرهای انگلمان در شیب شمالی می رویند.
معمولا درختان برگ ریز در شیب های جنوبی تپه ها می رویند و سراشیب های شمالی همیشه سبز است.
زمینِ اطراف ریشه درختان، به سمت جنوب سست تر و توخالی تر از قسمت شمالی است. پس زمین به سمت شمال سفت تر بوده و به خشکی زمین جنوبی نیست.
رشد پوشش گیاهی در سمت جنوبی تپه ها بیشتر از سمت شمالی خواهد بود

ادامه دارد...


 
آموزش نکات کاربردی در سفر (8 و 9)
ساعت ٢:٠٥ ‎ب.ظ روز جمعه ۱٢ دی ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: نکات کاربردی سفر


 
از خانه ملاصدرا تا مزرعه زیتون و پاسنگان
ساعت ٩:٢٩ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱۱ دی ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: برنامه یکروزه روستای کهک ،مزرعه زیتون فدک ،کاروانسرای پاسنگاه ،دریاچه حوض سلطان

ششمین سفر سفارشی دوستانه نسیم طبیعت ایران 

روستای ییلاقی کهک. مزرعه فدک، پاسنگان و دریاچه حوض سلطان

دیماه 1393 - یک روزه

منطقه ییلاقی اطراف قم از عجایب طبیعی کویر است. وجود این منطقه در فاصله ای کوتاه از شهر بد آب و هوای قم یکی از نعمت های خداوند برای مردم این منطقه از کشورمان می باشد. خانه حکیم و فیلسون ایرانی ملاصدرا در روستای کهک در این بخش واقع شده است. از عجایب دیگر در کویر قم کاشان وجود مزرعه عظیم زیتون است. مزرعه ای که به همت بلند مهندس بلندنظر و فرزندانش از حدود 35 سال پیش در این منطقه ایجاد شده است. کاشت و برداشت زیتون آنهم با معروفیت جهانی در کویر ایران، زبانزد خواص کشاورزی دنیاست. 

شنبه 6 دی ماه در یک برنامه خاص به همراه تعدادی از مادران عزیز و طبیعت گرد در سفری یکروزه به مناطق ییلاقی شهر قم از خانه ملاصدرا در روستای کهک ، همچنین مزرعه فدک و کاروانسرای پاسنگان دیدن کردیم. بعداز ظهر نیز در برنامه ای خاص وارد دریاچه نمک حوض سلطان شده و در پیاده روی کوتاهی تا کنار معادن نمک در عمق دریاچه پیش رفتیم... مادران شرکت کننده در این برنامه بسیار با روحیه و هماهنگ بودند بطوریکه یکدلی و بی ریایی آنها درس بزرگی به گردانندگان این سفر داد...

گزارش تصویری این برنامه:

 

صرف صبحانه

 

حیاط خانه ملاصدرا

 

درب ورود به حجره

 

محل درس و بحث ملاصدرا

 

مزرعه زیتون فدک و جناب مهندس نظربلند موسس مزرعه

 

درب ورودی کاروانسرای پاسنگان

 

صرف ناهار و استراحت

 

پذیرایی چای عصرگاهی

 

بستر زیبای دریاچه حوض سلطان

 

قدم زدن در روی کریستالهای نمکی

 

غروب زیبا و بستر نمکی دریاچه

 

خیار غوطه ور در آب دریاچه...

 

پذیرایی جانانه و نمکی...

 

در انتها... عصرانه ای دلچسب...

 

وغروبی خاطره انگیز و بی انتها...

 تا سفری دیگر و خاطره ای زیباتر... بدرود


 
آموزش نکات کاربردی در سفر (6 و 7)
ساعت ۱:۱٧ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٠ دی ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: نکات کاربردی سفر


 
جهت یابی در طبیعت(قسمت اول)
ساعت ۸:٥٦ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٧ دی ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: جهت یابی در طبیعت ،یافتن جهات اصلی

 جهت یابی و پیداکردن جهات اصلی در طبیعت برای طبیعت گردان بسیار حیاتی است. آب و هوای طبیعت غیرقابل پیش بینی است و همواره ممکن است بر اثر برخی موارد طبیعی از مسیر خود منحرف شویم و یا راه برگشت را گم کنیم. توجه به جهت حرکت و یادگیری جهت یابی بما کمک می کند تا در مسیر درست گام برداریم تا بتوانیم خود را به مقصد برسانیم.

جهت های اصلی و فرعی
اگر رو به شمال بایستیم، سمت راستمان مشرق (شرق یا باختر)، سمت چپ مان مغرب (غرب یا خاور) و پشت سرمان جنوب است.


جهت یابی با سمت خورشید
1- خورشید صبح تقریباً از سمت شرق طلوع می کند، و شب تقریبا در سمت غرب غروب می کند.
این مطلب فقط در  اول بهار و پاییز صحیح است؛ یعنی در اولین روز بهار و پاییز خورشید دقیقاً از شرق طلوع و در غرب غروب می کند، ولی در زمانهای دیگر، محل طلوع و غروب خورشید نسبت به مشرق و مغرب مقداری انحراف دارد. در تابستان طلوع و غروب خورشید شمالی تر از شرق و غرب است، و در زمستان جنوبی تر از شرق و غرب می باشد. در اول تابستان و زمستان، محل طلوع و غروب خورشید حداقل حدود ۲۳٫۵ درجه با محل دقیق شرق و غرب فاصله دارد، که این خطا به هیچ وجه قابل چشم پوشی نیست. در واقع از آن جا که موقعیت دقیق خورشید با توجه به فصل و عرض جغرافیایی متغیر است، این روش نسبتاً غیردقیق است.
تنها جایی که خورشید همیشه دقیقا از شرق طلوع و در غرب غروب می کند، استواست.


2- در نیمکره شمالی زمین، در زمان ظهر شرعی خورشید همیشه دقیقا در جهت جنوب است و سایه اجسام رو به شمال می افتد.
ظهر شرعی یا ظهر نجومی در موقعیت جغرافیایی شما، دقیقا هنگامی است که خورشید به بالاترین نقطه خود در آسمان می رسد. در این زمان، سایه شاخص به حداقل خود در روز می رسد، و پس از آن دوباره افزایش می یابد؛ همان زمان اذان ظهر.


جهت یابی با سایه چوب(شاخص)
شاخص، چوب یا میله ای نسبتاً صاف است (مثل شاخه نسبتا صافی از یک درخت به طول حدود یک متر) که به طور عمودی در زمینی مسطح و هموار و افقی(تراز و میزان) فرو شده است.


روش اول:

نوک(انتهای) سایه شاخص روی زمین را [مثلا با یک سنگ] علامت گذاری می کنیم. مدتی (ده تا بیست دقیقه بعد، یا بیشتر) صبر می کنیم تا نوک سایه چند سانتیمتر جابه جا شود. حال محل جدید سایه شاخص (که تغییر مکان داده است) را علامتگذاری می نماییم. حال اگر این دو نقطه را با خطی به هم وصل کنیم، از آنجا که جهت ظاهری حرکت خورشید در آسمان از شرق به غرب است، جهت حرکت سایه خورشید بر روی زمین از غرب به شرق خواهد بود. یعنی در نیمکره شمالی سایه ها ساعتگرد می چرخند. بنابراین جهت شرق-غرب را مشخص می شود. نقطه علامت گذاری اول سمت غرب، و نقطه دوم سمت شرق را نشان می دهد. یعنی اگر طوری بایستیم که پای چپ مان را روی نقطه اول و پای راستمان را روی نقطه دوم بگذاریم، روبرویمان شمال را نشان میدهد، و رو به خورشید (پشت سرمان) جنوب است.

هر چه از استوا دورتر بشویم، از دقت پاسخ در این روش کاسته می شود. یعنی در مناطق قطبی (عرض جغرافیایی بالاتر از ۶۰ درجه) استفاده از آن توصیه نمی*شود.
توجه: در شبهای مهتابی هم از این روش می توان استفاده کرد: به جای خورشید از ماه استفاده کنید.


روش دوم(دقیق تر):

محل سایه شاخص را زمانی پیش از ظهر علامت گذاری می کنیم. دایره یا کمانی به مرکز محل شاخص و به شعاع محل علامت گذاری شده می کشیم. سایه به تدریج که به سمت شرق می رود کوتاه تر می شود، در ظهر به کوتاه ترین اندازه اش می رسد، و بعداز ظهر به تدریج بلندتر می گردد. هر گاه بعد از ظهر سایه شاخص از روی کمان گذشت (یعنی سایه شاخص هم اندازه پیش از ظهرش شد) آنجا را به عنوان نقطه دوم علامتگذاری می کنیم. مانند روش پیشین، این نقطه سمت شرق و نقطه پیشین سمت غرب را نشان می دهد.
در واقع هر دو نقطه سایه هم فاصله از شاخص، امتداد شرق-غرب را مشخص می کنند.
با این که روش پیشین نسبتا دقیق است، این روش دقیق تر است؛ البته وقت بیشتری برای آن لازم است.

برای کشیدن کمان مثلا طنابی(مانند بند کفش، نخ دندان) را انتخاب کنید. یک طرف طناب را به شاخص ببندید، و طرف دیگرش را به یک جسم تیز؛ به شکلی که وقتی طناب را می کشید دقیقا به محل علامت گذاری شده برسد. نیم دایره ای روی زمین با جسم تیز رسم کنید.
وقتی سایه شاخص به حداقل اندازه خود می رسد(در ظهر شرعی)، این سایه سمت جنوب را نشان می دهد.

ادامه دارد...


 
آمزش نکات کاربردی در سفر...(5)
ساعت ۸:٤٩ ‎ب.ظ روز جمعه ٥ دی ۱۳٩۳   کلمات کلیدی: